Katowice Y&NA Festival i Targi Książki Nie Tylko Młodzieżowej

23 i 24 marca 2024 roku w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach odbyła się pierwsza edycja Katowice Y&NA Festival i Targi Książki Nie Tylko Młodzieżowej.

Fot. Katarzyna Adamiak

Zeszłoroczne Targi Książki w Katowicach dały do zrozumienia organizatorom oraz pozostałym osobom, zarówno wystawiającym się, jak i uczestnikom, że literatura young adult cieszy się bardzo dużą popularnością i wysoką czytelnością. Ponadto, bardzo dużą uwagę przyciągnęły stanowiska z autorkami rozdających autografy. Dlatego zdecydowano się na zorganizowanie przedsięwzięcia, które przede wszystkim skupi miłośników książek w grupie wiekowej od 12 do 18 lat oraz młodych dorosłych.

Fot. Katarzyna Adamiak
Fot. Katarzyna Adamiak
Fot. Katarzyna Adamiak

Na terenie Festiwalu znajdowały się 33 stanowiska. Znajdowały się na nich książki wielu gatunków m.in.: romans, fantastyka, science fiction, dlatego każdy znalazł coś dla siebie. Stanowiska były podzielone na wydawnictwa (AGORA, Debit, Endorfina, Excalibur, Jaguar, Kameleon, KDW, Kobiece, Marginesy, Młody Book, Mova, NieZwykłe, Odmienne Stany Fantastyki „OdeSFa”, Uroboros, W.A.B, Vectra, Young, z Górnej Półki), antykwariaty (Grochowski, na Tamce, Książka dla Każdego), księgarnie (MC KWADRAT – Księgarnia TAK CZYTAM), sklepy internetowe (krainaksiazek.pl, Samowydawcy.pl, YATTA.PL), stanowiska z gadżetami (Kotter), grami akcesoriami (Pointgames), komiksami (Bestcomics, timof comics), a także muzyką różnego rodzaju na płytach CD oraz winylowych.

Fot. Katarzyna Adamiak
Fot. Katarzyna Adamiak
Fot. Daria Banach

Uczestnicy mogli także, wysłuchać spotkań, które odbywały się na specjalnie wyodrębnionej Scenie Głównej. W sobotę (23 marca) można było posłuchać następujących wystąpień: 

  • Prawa ucznia w szkołach artystycznych – Tematem prelekcji były nieprawidłowości w szkołach artystycznych. Szkoły artystyczne dosyć ciężko radzą sobie z przestrzeganiem praw uczniów. Nie chodzi tutaj jednak o znane z innych szkół naruszenia, takie jak brak możliwości usprawiedliwień przez uczniów pełnoletnich czy zbyt wysokie wymagania na ocenę celującą. W szkołach artystycznych mają miejsce spore nieprawidłowości związane z prawem do prac – szkoły traktują pracę uczniów jak swoje i próbują na różne sposoby przyznawać sobie do nich prawa. Spotkanie pozwoliło odpowiedzieć na pytanie: W jaki sposób przeciwdziałać takim działaniom?
  • Rozmowa o pierwszych miłościach w realnym świecie, ale także w literaturze young adult kiedyś i dziś – Profesor Anna Malinowska (Uniwersytet Śląski) – pisarka i teoretyczka kultury specjalizująca się w badaniach z zakresu semiotyki miłości, cyfrowej humanistyki oraz robotyki krytycznej mówiła o pierwszych miłościach w realnym świecie, ale także w literaturze young adult kiedyś i dziś.
  • Spotkanie autorskie z Arielem Kaużą – Jest on rysownikiem komiksów undergroundowych z cyklu „Święty Głupiec”: „Błękitnooka” oraz „O jeden krok za blisko. Preludium”.
  • Spotkanie autorskie z Agatą Suchocką z okazji premiery powieści „Świetliki” – Agata Suchocka, autorka powieści YA „Romeo i Julian” oraz kilkunastu innych książek, opowiedziała o najnowszej, inspirowanej prawdziwymi wydarzeniami powieści „Świetliki”, która zaginęła na dwadzieścia pięć lat, a teraz została wydana przez Planetę Czytelnika.
  • Spotkanie z Agnieszką Kulbat – To piotrkowianka, pisarka i miłośniczka sportu, która mimo ukończenia Politechniki Warszawskiej postanowiła tworzyć powieści w gatunkach takich jak fantasy, thriller oraz romans. Debiutowała w 2021 r. powieścią fantasy „Przeklęte dzieci Inayari”, będąca pierwszą częścią serii Mojra. W 2023 r. ukazała się jej kontynuacja pt. „Żniwa przepowiedni”, a także thriller YA „Bujda”. Jej najnowszą powieścią jest „Bojkot”, który pojawi się na rynku w marcu 2024 r.
  • Śląscy szpiedzy jak James Bond – Kto kogo i dlaczego szpiegował na Górnym Śląsku w latach 20-tych ubiegłego stulecia? W jaki sposób pracowali ówcześni szpiedzy? Czy więcej mieli z Jamesa Bonda, czy może z Ethana Hunta? Na tropienie śladów, nie tylko, które zostawili szpiedzy… zaprosiły Ewelina Kosałka-Passia i historyk dr Anna Zaczkowska z Muzeum Historii Katowic.
  • Poznaj prawa ucznia z książką „Prawo Marcina. Znaj swoje prawa w szkole” – spotkanie z Marcinem Kruszewskim – Podczas lekcji skonfiskowano Twój telefon? Nauczycielka od fizyki każe Ci wyciągnąć kolczyk z nosa pod groźbą uwagi? A może z powodu gadania na lekcji ukarano Cię jedynką z matmy? Być może nie wiesz, ale nic z tego nie jest legalne! Marcin Kruszewski, prawnik i twórca profilu Prawo Marcina, nie pozwoli, by brak wiedzy wpakował Cię w kłopoty. Marcin Kruszewski to prawnik, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, twórca największego profilu prawniczego w Polsce, na którym codziennie opowiada o prawach ucznia. TikToker roku 2023 wg See Blogers. W ostatnich dwóch latach jego konto było najszybciej rozwijającym się profilem na platformie. W młodości był tym uczniem, który wykłócał się z nauczycielem, czy można mu zabrać telefon; dziś wspiera młodzież w walce o ich prawa w domu i w szkole.
Fot. Katarzyna Adamiak
Fot. Katarzyna Adamiak

Natomiast w niedzielę (24 marca) odbyły się spotkania:

  • Książka od drugiej strony – Paweł Czado to były dziennikarz sportowy, który postanowił odmienić swoje życie i przebranżowić się na listonosza. Pisanie jednak wciąż jest jego pasją, dzięki której został autorem kilkunastu książek o tematyce sportowej, wielokrotnie docenianych, wyróżnianych i nagradzanych. Spotkanie dotyczyło twórczości Pawła, ale także patrzenia nie tylko poprzez treść, ale także z punktu widzenia autora. Jak pisać by było ciekawie, skąd czerpać inspiracje i gdzie znaleźć ciekawe tematy? Uczestnicy uzyskali odpowiedź na pytania: Czy z „lekkim” piórem trzeba się urodzić, czy można to „nabyć”? Czy każdy z nas może zostać bohaterem książki?
  • Rozmowa o prawach ucznia i zmieniającej się roli szkoły w życiu młodych ludzi – Dr Mikołaj Marcela, autor książek „Dlaczego szkoła Cię wkurza i jak ją przetrwać” oraz „Nie jesteś skazany na szkołę” dowodzi, że współczesna szkoła jest przestrzenią, w której panują autorytarne stosunki i brakuje ducha demokracji. Poruszony został temat praw ucznia, jednocześnie podkreślając, iż uczeń jest młodym człowiekiem i ma nie tylko obowiązki. Zaproszony gość o tym czy: Czy zakaz wyjścia do toalety to łamanie prawa? Dlaczego nieprzestrzegane są statuty i do kogo się zwrócić gdy w szkole czujemy się źle? Po co nam oceny i jak uciec przed wyścigiem szczurów?
  • Kosmos w świecie science-fiction. Książki, filmy, gry – Kosmos to jeden z najczęstszych motywów literackich. Nasza wyobraźnia jest nieograniczona niczym wszechświat. Czy fikcja stworzona przez autorów burzy spojrzenie na kosmos, czy intryguje i zaraża pasją do astronomii? W trakcie prelekcji była mowa o futurologu Stanisławie Lemie, sadze Star Wars, filmie „Interstellar”, uniwersum Cyperpunka i drugiej części Diuny.
  • Zrozumieć młodość, czyli trudne tematy w YA – spotkanie z pisarką Katarzyną Wycisk – Autorka książek Young & New Adult, znaną między innymi z dylogii „Gamerka” i serii „Niepokonani”. Pisarka przybliżyła, w jakich okolicznościach pojawiły się pomysły na jej powieści oraz dlaczego postanowiła poruszyć w nich trudne tematy. Zdradziła, jak wygląda proces pisarski, co ją motywuje i z czym się zmaga jako pisarka.
  • Fale na fali – Podczas spotkania z prof. Armandem Cholewką punktem wyjścia były fale radiowe. Jak się okazuje fale w fizyce otaczają nas z każdej strony i są wszędzie, nie tylko w dźwiękach
Fot. Katarzyna Adamiak
Fot. Katarzyna Adamiak
Fot. Katarzyna Adamiak

Na fanów w Strefie autografów w sobotę (23 marca) czekały: Agata Polte, Aleksandra Negrońska, Emilia Jachimczyk, Izabella Nowaczyk, Joanna Balicka, Julia Kubicka, Julia Popiel, Kornelia Pierz, Natalia Grzegrzółka, Ola Muraszka, Weronika Ancerowicz, Weronika Plota, Katarzyna Barlińska. Natomiast w niedzielę (24 marca): Adriana Kowalczyk, Aleksandra Rudaś, Jessica Fox, Joanna Chwistek, Julia Rejent, Katarzyna Wiśniewska, Martyna Keller, Natalia Antczak, Natalia Sobocińska, Nikola Czerwińska.

Fot. Katarzyna Adamiak
Fot. Katarzyna Adamiak

Uczestnicy Festiwalu mieli szansę spotkać się z wieloma twórcami oraz pisarkami. Jedną z nich jest Zuza Grupa, która wraz ze swoją siostrą Tolą stworzyły kanał na YouTubie o nazwie „Zaksiążkowane”. Razem tworzą filmy, w których recenzują książki.

Fot. Katarzyna Adamiak

Jak zaczęła się Twoja przygoda z nagrywaniem?

„Z nagrywaniem zaczęło się tak, że ja i moja siostra byłyśmy bardzo samotne i miałyśmy do rozmów o książkach tylko siebie nawzajem. No, ale umówmy się po dziesięciu latach to już trochę nudno, więc zdecydowałyśmy się znaleźć innych ludzi, którzy również chcą rozmawiać o książkach. I tak wypadło na kanał.

Czy spodziewałaś się takiej popularności?

„O nie, o nie, nigdy w życiu nie spodziewałam się takiej popularności, bo zawsze mi się wydawało, że książki są raczej niszowym tematem, a tu nagle „siup” i jesteśmy rozpoznawalne na ulicach, tak naprawdę, więc jest to absolutnie fantastyczne, trochę przerażające, ale fantastyczne. W życiu cztery lata temu bym się tego nie spodziewała”.

Jak Ci się podobają te Targi Książki?

„Są bardzo fajne, jest bardzo fajna atmosfera i są też bardzo dobrze zorganizowane. Byłam na mnóstwie Targów, ale te są naprawdę poukładane, czyste, spokojne, więc jest absolutnie fantastycznie. Mam nadzieję, że zobaczymy się tutaj jeszcze za rok”.

Fot. Katarzyna Adamiak

Kolejną jest Agata Sochocka, która niedawno wydała swoją kolejną książkę pt. „Świetliki”. Podzieliła się ona swoimi przemyśleniami na temat Targów Książki.

Fot. Katarzyna Adamiak

Jakie emocje towarzyszyły Tobie przez ostatnie dwa dni?

„Mnie towarzyszą wielkie emocje, ponieważ wczoraj [23 marca, przyp. red.] odbyła się premiera mojej najnowszej powieści „Świetliki”. Mogłam pokazać się z nią na scenie. Zrobiliśmy przy tym fajny pokaz capoeiry, ponieważ wątek sztuk walki pełni ważny wątek w fabule. Jest bardzo fajnie. Zaczepiam młode dziewczyny i mam naprawdę produkt skierowany do nich i bardzo się cieszę, że dają się namówić na kupienie tej powieści”.

To jest Twój pierwszy raz w Katowicach?

„Nie, to jest już mój któryś raz w Katowicach. Jestem tutaj weteranką. Bywałam na tych Targach ogólnych jesiennych, ale pierwszy raz miałam właśnie takie szczęście w dniu premiery mogłam pokazać się na Targach. Będę to na pewno długo wspominać”.

Czyli wrócisz jeszcze do Katowic?

„Na pewno, jeśli nie z tym wydawcą, to z innym. Mamy teraz z Planetą Czytelnika fajne doświadczenia i dobrze się bawimy”.

Fot. Daria Banach

Nie było trudno dostrzec ekscytacji i zainteresowania młodych ludzi tym wydarzeniem. Widoczne było, że uczestnicy w różnym wieku bawili się świetnie, odkrywając świat książek. Kilka uczestniczek Katowice Y&NA Festival podzieliło się swoimi wrażeniami.

„Byłam wcześniej na kilku Targach. W Katowicach jestem pierwszy raz. Jest bardzo fajny klimat. Bardzo lubię jeździć na Targi i spotykać się z osobami, które dzielą tą samą pasję do książek co ja” – powiedziała Paulina

Na pytanie o to czy jest to pierwszy raz na Targach Książki Lena odpowiedziała: „O nie, nie [śmiech]. Można powiedzieć, że jestem tutaj tubylcem. Byłam na wielu Targach, można powiedzieć, że prawie na wszystkich. Jestem pasjonatką książek. W Katowicach jestem drugi raz, byłam na Targach w zeszłym roku w listopadzie”

„To jest akurat mój czwarty raz już [na Targach Książki, przyp. red.]. W Katowicach byłam w listopadzie w poprzednim roku i organizacja była nie do końca fajna, ale porównując z tymi Targami jest o wiele lepiej. Da się oddychać, jest o wiele mniej ludzi. Te targi chyba będę wspominać najlepiej” – dodała Emilia

Fot. Katarzyna Adamiak

Katowice Y&NA Festival zakłada, że będzie się on odbywał cykliczne. Na pasjonatów książek young & new adult oraz młodych czytelników, którzy sięgają do książek raz na jakiś czas, czekać będą spotkania twarzą w twarz z autorkami i autorami, sesje autografów, a także okazja do zakupu książek i akcesoriów, np. gier. Także jeśli nie mieliście okazji być w ten weekend na Festiwalu, nie martwcie się, to nie był pierwszy i ostatni raz Katowice Y&NA Festival.

Fot. Katarzyna Adamiak