Katowice znów stolicą kultury audiowizualnej. Nadchodzi Ars Independent Festival

Elżbieta Koziak 2 października 2026
źr. Katowice Miasto Ogrodów

źr. Katowice Miasto Ogrodów

Katowice w dniach 2-11 października br. znów staną się stolicą bezkompromisowej sztuki audiowizualnej. Nadchodzi kolejna edycja festiwalu Ars Independent – wydarzenia, które stawia na eksperymentalne i autorskie kino, nowatorską animację czy niszowe gry wideo.

Gra na własnych zasadach

Historia festiwalu sięga 2011 roku, kiedy to w Katowicach zorganizowano pierwszą edycję skupioną wokół kina niezależnego i odważnych debiutów audiowizualnych. Od samego początku impreza wymykała się sztywnym tradycjom przeglądów filmowych. Z biegiem lat organizatorzy zaczęli poszerzać swoją działalność o kolejne dziedziny sztuki nowoczesnej.

Kluczowym momentem w historii wydarzenia było zrównanie statusu klasycznego kina z animacją, wideoklipami oraz grami wideo. Gry niezależne przestały być jedynie komercyjną rozrywką, lecz stały się pełnoprawnym medium artystycznym, ocenianym na równi z dziełami filmowymi. 

Wszystko to odbywa się pod szyldem Czarnego Konia. Festiwalowy symbol łączy ze sobą kilka znaczeń: to nie tylko figura nieoczekiwanego zwycięzcy, ale też nawiązanie do protofilmowych eksperymentów Eadwearda Muybridge’a, ironiczny komentarz do wszechobecnej „złotej fauny” nagród filmowych oraz bezpośrednie odwołanie do górniczego dziedzictwa Górnego Śląska. Za organizację wydarzenia odpowiadają Katowice Miasto Ogrodów oraz Instytucja Filmowa Silesia Film.

Sekcje konkursowe

Festiwalowe nagrody przyznawane są w czterech kategoriach:

  • Czarny Koń Filmu

Prezentacja pełnometrażowych, bezkompromisowych debiutów oraz nowych produkcji wschodzących reżyserów. Za kształt sekcji odpowiadają reżyser i scenarzysta Przemysław Sołtysik oraz Paulina Kwas, a w komisji selekcyjnej znaleźli się m.in. Mateusz Demski – dziennikarz i krytyk filmowy publikujący m.in. w „Przekroju”, „Kinie” i „Gazecie Wyborczej” oraz filmoznawczyni Agnieszka Skrzelowska, która na co dzień odpowiada za promocję w Instytucji Filmowej Silesia Film, a doświadczenie selekcjonerskie zdobywała m.in. przy śląskiej edycji Millennium Docs Against Gravity.

  • Czarny Koń Animacji

Przegląd autorskich krótkich metraży zrealizowanych w najróżniejszych technikach – od klasycznego rysunku po cyfrowy eksperyment. Za sekcję odpowiada Gabriela Palicka, a w komisji selekcyjnej znalazł się m.in. Paweł Trzepizur – filmoznawca i twórca projektu Krypta Absurdu, który na co dzień bada kino gatunkowe i filmowy absurd.

  • Czarny Koń Gier Wideo

Zestawienie autorskich, niezależnych tytułów z całego świata. Za sekcję odpowiada kuratorka Magdalena Cielecka – szefowa produkcji w Anshar Studios, groznawczyni oraz wykładowczyni krakowskiego WSE/SWPS. W komisji selekcyjnej znalazła się m.in. Marta Fijak, projektantka gier i wykładowczyni Warszawskiej Szkoły Filmowej, mająca w dorobku pracę przy takich tytułach jak „Frostpunk”, „RimWorld” czy „Timberborn”.

  • Czarny Koń Wideoklipu

Sekcja skupiona wokół teledysków i nieszablonowych form łączących muzykę z obrazem. Kuratorem pasma jest Michał Banko – działacz kulturalny, producent i wieloletni selekcjoner festiwalu. Obok niego w komisji zasiada m.in. Patryk Chromik, związany z katowickim Kinem Kosmos, wykładowca Uniwersytetu Ekonomicznego oraz członek kolektywu Śląsk Przegięty.

Co w tegorocznym programie?

Wśród tytułów, które dołączyły do stawki konkursowej Czarnego Konia Filmu, znalazła się m.in. „Reduta” Johna Skooga – pokazywana na wrocławskich Nowych Horyzontach, medytacyjna koprodukcja z Denisem Lavantem w roli głównej. Z kolei z Kanady przyjedzie „Nie jesteś sam” w reżyserii Philippe’a Lupiena i Marie-Hélène Viens – przewrotne love story z gatunkowym twistem.

Mocnym punktem pasm specjalnych będzie przegląd „Verhoeven Better”, w ramach którego na wielki ekran powróci m.in. kultowy, duszny thriller erotyczny „Nagi instynkt” (1992). Towarzyszyć mu będą inne bezkompromisowe klasyki kina – w tym legendarna, dystopijna „Mechaniczna pomarańcza” (1971) Stanleya Kubricka.

Poza konkursem powraca KLOPSZTANGA 3.0 – kuratorowana przez Pawła Trzepizura selekcja animacji i wideoklipów, które wymknęły się szufladkom i nie zmieściły w głównych kategoriach: formy dzikie, nieoczywiste, podszyte absurdem lub niepokojem.

Festiwal zamknie seans o szczególnym znaczeniu symbolicznym: hołd dla zmarłego na początku roku Béli Tarra, węgierskiego reżysera. Na finał zaplanowano pokaz jego ostatniego filmu – „Konia turyńskiego” (2011).

Festiwalowe lokalizacje

Wydarzenia festiwalowe tradycyjnie rozproszone są po kultowych punktach na mapie Katowic:

  • Kino Światowid oraz Kinoteatr Rialto (seanse filmowe, pokazy animacji, gale i spotkania autorskie),

  • Piąty Dom oraz Drzwi Zwane Koniem (strefy gier wideo, wystawy, panele oraz pasmo klubowe).

Informacje o biletach, karnetach oraz szczegółowej czasówce projekcji i paneli dyskusyjnych dostępne są na oficjalnej stronie internetowej festiwalu: https://arsindependent.pl

Elżbieta Koziak
Latest posts by Elżbieta Koziak (see all)